TAŞDELEN KÖYÜ GÜZELLEŞTİRME DERNEĞİ

Arapgir ilçesinin 42 köyünden biri olan Taşdelen (Mutmur), Arapgir-Malatya yoluna uzaklığı 3,5 km ve ilçeye uzaklığı 42 km dir. 1700’ün başlarında eski adıyla Mutmur Köyü ismini, köyün üst kısmında şimdi çok az kalıntıları bulunan Mutmur Kalesinden almıştır. Ören mevkiindeki kesme taşların bulunduğu şehir kalıntıları vardır. On, on beş yıl öncesine kadar Arapgir’in bütün köyleri buraya bağlıymış. 
Köyün karakolu, hastanesi, okulu olduğu zamanlarda tüm çevre köylerdeki köylüler sorunları olduğunda köye gelirlermiş. Arapgir-Malatya yol güzergahı üzerinde bulunan yaklaşık 250-300 hanenin bulunduğu bir bucak iken ekonomik ve sosyal gelişmelerin sonucu olarak göç meydana gelmiş. Bugün köyde yaklaşık 22 hane kalmış. Köyün nüfusu, 1980 nüfus sayımına göre 250, 1997 nüfus sayımına göre 90 kişi kalmış. Köy halkı çiftçilik, hayvancılık bağ ve bahçelerindeki ürünleri satarak geçinirlerken şimdi göçden dolayı tarlalarını çevre köylerindeki köylülere ürün karşılığı ekip biçmeleri için veriyorlar.
Köyde yaşayan birkaç hane halen bağ, bahçe ve kayısı bağlarının ürünlerini satarak geçinmektedirler. Hayvancılık yapan sadece iki hane kalmış, diğerlerinin evlerinde sadece kendilerinin yemek içmeleri için büyük ve küçükbaş hayvan yetiştirmekteler. Daha çok arpa, buğday ve ev ihtiyacı kadar sebze yetiştirilmektedir. 1960’lı yıllarında o köyde yaşayan erkekler Almanya’ya gitmişler ve sonra eşleri ve çocuklarını yanlarına almışlar. Almanya’ya giden aileler halen orada yaşamaktadırlar. Köy hanesinin büyük bir kısmı 1960 ila 1970 yılları arasında İstanbul’a çalışmaya gelen erkekler belli bir süre sonra ailelerini yanlarına alıp İstanbul’a yerleşmişler. İstanbul da yaşayan aileler son on yıla kadar fazla köylerine gitmezlerken çalışıp emekli olan yaşlılar şuan eskiden yaşamış oldukları çökmüş, yıkılmış olan evlerini yeniden yaptırıp, her yaz aylarında köylerine gidip 2 ila 3 ay kalıp tekrar İstanbul’a dönerler.

Taşdelen Köyünün Dünü

Malatya Arapgir Taşdelen ilçesinde yaşayan Sadık Özdemir’in (1928) anlatıklarına göre: İkinci Dünya Savaşı’nın (1940-1945) devam ettiği yıllardı. Türkiye, savaşa katılmamıştı; ama her an bir saldırı olasılığı beklenildiği için orta ve genç kuşak (erkekler) askere alınmışlardı. Bu nedenle, köylerde tarıma yönelik üretim büyük oranda düşmüştü. Köyümüzün bulunduğu coğrafi bölge, susuz ve kıraçtı. İnsanlar, umutlarını yağmura bağlamışlardı. Ancak, o yıllarda sanki bulutlar da askere alınmış gibiydi. Her taraf her bölge kurak geçiyordu. Hayvanlar yemsiz, insanlar ekmeksiz kalmışlar.